Słuch absolutny

Potrafisz rozpoznać i nazwać każdy dźwięk?

Johann Sebastian Bach i Ludwig van Beethoven mieli słuch absolutny. Takie zdolności posiada tylko jeden na 10 000 dorosłych w Europie i USA to potwierdza - chociaż według obecnego stanu wiedzy, prawie każdy ma predyspozycje do posiadania słuchu absolutnego. Jednak wraz z wykształceniem zdolność mowy możliwość ta zwykle zanika. Jeśli jednak dana osoba nauczyła się tak zwanego języka tonalnego jako języka ojczystego jako dziecko, predyspozycja do doskonałego tonu jest wyraźniejsza. W języku tonalnym, takim jak np. chiński mandaryński, słowo może mieć zupełnie inne znaczenie w zależności od jego tonacji, bardzo ważne staje się precyzyjne mówienie i słuchanie. W ten sposób azjatyckie dzieci bardzo wcześnie trenują swój słuch i mózg - najwyraźniej ważny warunek wstępny do rozwinięcia słuchu absolutnego.

 

Ale czym właściwie jest słuch absolutny? Osoba z tą umiejętnością może precyzyjnie nazwać pojedynczy ton muzyczny i przyporządkować go w systemie tonów, zdefiniować jego częstotliwość. Nie potrzebuje tonu odniesienia, takiego jak A generowane przez kamerton.

 

Podstawy słuchu absolutnego

Kto ma słuch absolutny? Jest to bardziej powszechne zjawisko wśród Azjatów niż wśród ludzi z innych kręgów kulturowych. Amerykańscy naukowcy ustalili w swych badaniach wspomniany wcześniej związek z nauką języka tonalnego. Osoby, które uczą się takiego języka od najmłodszych lat, znacznie częściej mają absolutny słuch, niż osoby z innym językiem ojczystym. W tym celu naukowcy porównali studentów muzyki z amerykańskiego uniwersytetu ze studentami muzyki z Chin. Wynik: spośród młodych chińskich muzyków ponad połowa miała słuch absolutny, podczas gdy studenci z USA osiągnęli zaledwie siedem procent.1

Oprócz języków azjatyckich, takich jak mandaryński i kantoński, do języków tonalnych należą również regionalne języki afrykańskie, takie jak bantu i suahili. Nie zbadano jeszcze, czy wśród mówców istnieje większa predyspozycja do słuchu absolutnego.

Inni badacze wskazują przyczyny genetyczne. Twierdzą, że słuch absolutny jest wrodzony. W niereprezentatywnym badaniu osób z słuchem absolutnym stwierdzono powiększony obszar w lewej półkuli mózgowej. Ten obszar, planum temporale, jest odpowiedzialny za przetwarzanie słuchowe.2 Dalsze wyniki badań wskazują na związek między określonymi chromosomami i słuchem absolutnym.3

Słuch absolutny nie jest warunkiem muzykalności

Słuch absolutny nie jest warunkiem koniecznym dla muzyków, aby stać się wyjątkowym artystą. Nawet wśród słynnych mistrzów muzyki poważnej nie wszyscy mieli słuch absolutny: zaliczali się do nich Glenn Gould i Wolfgang Amadeus Mozart - Robert Schumann i Richard Wagner nie. Wszyscy stworzyli muzyczne arcydzieła.

 

1 Deutsch D, Henthorn T, Marvin E, Xu H-S: "Absolute pitch among American and Chinese conservatory students: Prevalence differences, and evidence for a speech-related critical period". In: Journal of the Acoustical Society of America 2006. 119 (2): 719–722
2 Keenan JP, Thangaraj V, Halpern AR, Schlaug G: "Absolute pitch and planum temporale". In: Neuroimage. 2001 Dec;14(6):1402-8.
3 Theusch E, Basu A, Gitschier J: "Genome-wide Study of Families with Absolute Pitch Reveals Linkage to 8q24.21 and Locus Heterogeneity". In: Am J Hum Genet. 2009 Jul 10; 85(1): 112–119.

Najszybsza droga do lepszego słyszenia.